آثار تاریخی استان هرمزگان
نیایشگاه میترا
در پانزده کیلومتری شهر قشم، در مسیر راهی که به منطقه باستانی جزیره یا خربس و سپس به بندر سوزا منتهی می شود، یک رشته کوه طولانی وجود دارد که در دل آن معماری صخره ای شگفتی قرار دارد. ورود به این فضای صخره ای از طریق روزنه های غار مانندی ممکن است که تعداد آنها به نه روزن در سه ردیف می رسد. در ردیف بالا شش، در حاشیه وسط دو و در پایین یک روزن تعبیه شده است .درپشت روزنه ها، تالاری به مساحت 25 متر مربع و با ارتفاع ۷۰/۲ متر در دل صخره و سنگ حفر شده است. سقف تالار مسطح است. این تالار محل به جای آوردن مراسم مذهبی ویژه ای برای بزرگداشت در گذشتگان و به احتمال بسیار قوی مرکز پرستش ( ایزدمهر ) یا ( میترا ) بوده است. بررسی اجمالی و جزئیات داخلی آن، نشانگر احداث در دوره مادها است. این مجموعه، از نظر نما سازی، با معبد یا آرامگاه صخره ای ( کلات خورموج ) در دامنه کوه مند بوشهر شباهت بسیار دارد. هم جواری این محل با شهر باستانی خربز نشان می دهد، در دوره مادها یک تمدن بزرگ پیشرفته در جزیره قشم وجود داشته است.
قلعه پرتغالی های جزیره هرمز
این قلعه که در ضلع شمالی جزیره هرمز و در ساحل دریا قرار دارد، مهم ترین قلعه باقی مانده از روزگار تسلط پرتغالی ها بر سواحل و جزایر خلیج فارس است . این قلعه به فرمان آلفونسوآلبرکرک دریانورد پرتغالی در سال ۱۵۰۷میلادی، در محلی موسوم به مورنا احداث شد. قلعه به شکل چند ظلعی نامنظم است. ساختمان آن بسیار محکم است و دیوارهایی به قطر ۵/۳متر با چند برج به ارتفاع ۱۲متر دارد. تاسیسات قلعه شامل انبارهای تسلیحات، آب انبار و اتاق هایی با سقف هلالی است. در زمان شاه عباس که به استعمار پرتغالی ها در ایران خاتمه داده شد، این قلعه به دست امام قلی خان از سرداران شاه عباس فتح گردید.
قلعه لشتان
این قلعه در ۶ کیلومتری شرق بندرلنگه قرار گرفته و تاریخ بنای ان سال ۹۰۴هجری قمری است . با توجه به تاریخ مذکور، گروهی معتقدند که ساخت این بنا به زمان سلطه و قدرت پرتغالی ها بر خلیج فارس مربوط است. جمعی نیز عقیده دارند، این قلعه در عهد هخامنشی احداث شده و بیش از ۲۰۰۰ سال قدمت دارد. در حال حاضر ، بجز حصار بند و اثار مخروبه روی دیوارها ، اثر دیگری از ساختمان قلعه باقی نمانده است. در داخل قلعه لشتان، چندین قبرستان، ده ها برکه آب و انبار آذوقه و آثار فراوان دیگری به جای مانده است.
قلعه هزاره (بی بی مینو )
تنها بنای تاریخی شهر میناب، قلعه ای موسوم به قلعه هزاره است. مردم بومی این قلعه را بی بی مینو می نامند و معتقدند که در روزگاران گذشته دو خواهر به نام های بی بی مینو و بی بی نازنین این شهر را بنا کرده اند.گویا در گذشته دو قلعه وجود داشته که یکی از قلاع ویران شده و تنها قلعه باقی مانده، به نام قلعه هزاره یا قلعه بی بی مینو شهرت یافته است.این قلعه تا اواخر دوره قاجار مرکز حکومت محلی بود و در اطراف آن، خندقی کنده شده بود. در آن زمان همیشه صد سرباط مسلح در قلعه مستقر بوده و نگهبانی می داده اند. در حال حاضر، از این قلعه مخروبه ای باقی مانده است .
پل لاتیدان
پس از اخراج پرتغالی ها از ایران، رفته رفته از اهمیت بندری جزیره هرمز کاسته شد و بندرعباس جای ان را گرفت و مهمترین بندر ارتباطی ایران گردید.پل لاتیدان در مسیر کاروان روی لار _ بندرعباس، در جهت گسترش امور بازرگانی احداث شد. این پل در 50 متری غرب بندرعباس بر روی رودخانه کل (کول) ایجاد شده و یادگار دوره صفوی است. بر خلاف پل های دیگر دوره صفوی که آجری هستند، این پل از سنگ بدون شکل ساخته شده و از طویلترین پل های ایران است. این پل دارای صد دهانه بوده است که در حال حاضر ۳۳ دهانه آن مشهود است که در میان آنها چشمه طلاق هایی در دو طبقه تعبیه شده اند. بنای این پل از عالیترین طرح های پل سازی ایران قدیم محسوب میشود.
قلعه پرتغالی های جزیره قشم
در انتهای شمال شرقی جزیره قشم، یک قلعه قدیمی و مخروبه وجود دارد. این قلعه را در سال ۱۰۳۰ هجری قمری (۱۶۲۱میلادی ) به دستور پادشاه اسپانیا در مسیر بندر قشم ساخته اند. این قلعه در سال ۱۶۲۲به دست سپاهیان ایران فتح گردید و تا امروز نیز آثار دیوار خارجی ان باقی مانده است. قلعه مذکور دو حصار و برج هایی در چهار گوش دارد. در پشت حصار بیرونی قلعه، خندقی وجود داشته که اینک پر شده است. دیوار سازی قلعه با سنگ های مرجانی و سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج به شکل بناهای عهد ساسانی انجام گرفته است. در میان خرابه های قلعه هنوز هم تعدادی لوله زنگ زده توپ وجود دارد. چهار لوله از این لوله ها را در اطراف در ورودی پاسگاه های قدیمی شهر قشم و لافت نصب کرده اند و چند لوله توپ دیگرنیز به بندر لنگه حمل شده است.
جاذبه های اکوتوریستی استان هرمزگان
جنگل های مانگرو ( حرا )
جنگل های مانگرواکوسیتم های کاملاً ویژه ای هستند که اجتماعات گیاهی و جانوری آنها در ارتباط با شرایط خاصی می تواند شکل گیرد.جنگل های حرا جنوب ایران در نوار ساحلی خلیج فارس و دریای عمان آخرین پراکنش جنگل های مانگرو در جنوب شرقی آسیا به شمار میروند. این جنگل ها از یک یا گاهی دوگونه مانگرو تشکیل شده و فراوان ترین گونه آن حرا است که در منطقه حفاظت شده حرا به تنهایی حضور دارد. جذر و مد آب دریا در سواحل که بطور موزون و مستمر هر روز انجام می شود در شکل گیری تنوع حیات این اکوسیستم نقش اساسی دارد. منطقه حفاظت شده حرا که در تنگ خوران بین جزیره قشم، سواحل حوزه بندر خمیر و در مصب و دلتای رودخانه مهران قرار گرفته از سال 1351 انتخاب و تحت حفاظت قرار گرفته است. بندر خمیر در شمال غرب منطقه حفاظت شده مهمترین شهر اطراف منطقه محسوب می شود بنادر پل ـ لافت کهنه و لافت نو نیز آبادی های مهم حاشیه این منطقه محسوب می شوند که پل در نوار ساحلی شمالی و بنادر لافت در شرق منطقه واقع شده اند. جاده اصلی بندرعباس به بندر خمیر از شمال منطقه عبور می کند و تمامی قسمت های منطقه بویژه از طریق دو بندر لافت و پل توسط قایق قابل دسترسی است. این جنگل ها نه تنها در سطح ملی حائز اهمیت هستند. بلکه دارای دو نوع ذخیرگاه زیستکره (MAB) و تالاب بین المللی نیز می باشند. این جنگل ها با محیط زیست پویا، ساز و کارهای پیچیده، پرندگان نادر، آبزیان غیر متعارف، کارکردهای مختلف، ارزش ها و زیبایی های سحرانگیز، خود پدیده های شگفت انگیزی می باشند که برای طیق گسترده ای از مردم از جذابیت های خاصی برخوردارند.قابلیت های پژوهشی و آموزشی این نظام اکولوژیک استثنایی و منحصر به فرد همانقدر برای دانشجویان جذابیت دارد که دیدن غروب سحرانگیز جنگل های نیمه شناور آن برای مردم عادی. این جنگل ها کانون دیدنیهای غیر متعارف و حیرت آور است. دیدن ماهی خزنده، پرندگان نادر همچون اگرت بزرگ، گیلان شاه و حواصیل هندی در کنار عقاب ماهیگیر، نوک قاشقی، پلیکان ها و فلامینگوها همیشه امکان پذیر نیست اما جنگل ها همیشه بهار دریایی حرا همه این دیدنی ها را یکجا به بازدید کنندگان خود سخاوتمندانه عرضه می کنند. بی دلیل نیست که امروز مناطق حفاظت شده در کل نوار ساحلی جنوب کشور و بویژه در عرصه مانگروها این میراث های طبیعی بی همتا را برای نسل حاضر و آتی حفظ کنیم.
جزیره شیدور یا جزیره ماران
این جزیره در فاصله 5/1 کیلومتری جنوب شرقی جزیره لاوان واقع شده و مساحت آن 4/1 کیلومتر مربع میباشد. پوشش گیاهی این منطقه از گیاهان شورپسند و مقاوم در مقابل کم آبی است که بطور پراکنده رشد کرده اند. این جزیره، جزیره ای است غیر مسکونی که هیچگونه فعالیتی در ان دیده نمی شود. پرندگان موجود در آن شامل چهارگونه پرستوی دریایی است که در جزیره تولید مثل می کنند.در این جزیره تعداد زیادی مار سمی سیاهرنگ و کوچک که معمولاً زیر شن مخفی می شوند مشاهده شده است به همین جهت به جزیره ماران نیز معروف است. همچنین لاک پشت های دریایی در سواحل آن تخم گذاری می کنند. صیادان و بومیان جزایر اطراف در هنگام طوفانی بودن دریا و همچنین برای جمع آوری لاک پشت ها و تخم پرندگان دریایی به این جزیره مسافرت می کنند. شیدور با این که مساحت بسیار کمی دارد از مهمترین و با ارزشترین زیستگاه های پرندگان و لاک پشت های دریایی در خلیج فارس و دریای عمان است. بازدید از این جزیره همراه با راهنمایان آشنای محیط زیست و مجوزهای لازم امکان پذیر است.این منطقه یکی از جزایر ایرانی خلیج فارس می باشد که از سال 1366 تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته است . این جزیره در تقسیمات کشوری جزء استان هرمزگان و از توابع شهرستان ابوموسی می باشد و در فاصله 262 کیلومتری (از طریق دریا ) شهر بندرعباس قراردارد. از نظر حیات وحش این جزیره در مسیر مهاجرت پرندگان قرار داشته و سواحل آن زیستگاه مناسبی برای پرندگانی چون پرستوی دریایی و عقاب ماهیگیر می باشد. تنها پستاندار جزیره را جبیر تشکیل می دهد که از سالیان قبل در آن رها شده و امروزه جمعیت قابل توجهی را تشکیل داده است .
منطقه حفاظت شده گنو
این منطقه نام خود را از کوه گنو گرفته است که در داخل منطقه واقع شده است و بعد از کوه فارغان دومین کوه بلند شهرستان بندرعباس است. منطقه حفاظت شده گنو در شمال غربی و در فاصله 30 کیلومتری شهر بندرعباس قرار گرفته و جاده اصلی بندرعباس به سیرجان طول 35 کیلومتر انجام می گیرد. مسیر دسترسی به قله کوه گنو از راه مالرو کوهستانی دزک به بندر آگاه می باشد که البته یال های غربی دارای شیب ملایمتری هستند و امکان دسترسی پیاده به قله کوه را فراهم می سازند.این منطقه از نظر منابع کمبودی ندارد. به ویژه چشمه های موجود در منطقه اغلب در تمام فصول قادرند آب مورد نیاز حیات وحش را تامین کنند.یکی از مهمترین منابع آبی این منطقه چشمه های آب گرم گنو می باشد که از نظر خواص دارویی کانون های شناخته شده ای هستند و از دیرباز مورد استفاده اهالی و مسافرین قرار گرفته اند.
تنوع پوشش گیاهی : این منطقه از دامنه تا قله کوه مشتمل بر انواع درختان گرمسیری ، استیپ کوهپایه های و گونه های گیاهی نواحی سردسیری است . اغلب دره های آن پوشیده از درختان و درخچه ها است . دشت ها با ارتفاعات میانی آن عرصه گونه هایی چون آکاسیا، کنار، کهور و استبرق است و از ارتفاعات میانی تا قله کوه ها جایگاه درختانی چون بنه و بادام می باشد. این منطقه دارای تنوع قابل توجهی از حیات وحش دشتزی و کوهزی است. جبیر، قوچ، میش، بز، پازن، گرگ و کفتار از پستانداران مهم آن به شمار می روند و کرکس، دال سیاه، هما، قرقی، تیهو، کبک و جیرفتی از پرندگان قابل ذکر منطقه هستند.
چشمه های آب گرم خورگو: این چشمه ها که تعداد آنها سه چشمه است. از طریق فرعی منشعب از جاده بندرعباس – سیرجان – قابل دسترسی اند. از دوراهی جاده بندرعباس – سیرجان تا مظهر چشمه اول در حدود 28 کیلومتر فاصله است. آی چشمه اول از شکاف سنگ های آهکی مارانی خارج و وارد رودخانه خورگو می شود. آب این چشمه در ردیف آب های سولفات کلسیم همراه با منیزیم و کلرور سدیم ولرم است .تعداد چشمه های آب گرم این منطقه سه چشمه است که خصوصیات واحدی دارند. چشمه دوم خورگو در یک کیلومتری شرق چشمه اول از شکاف سنگ های آهکی مارنی به صورت جوشان از زمین می جوشد. در نزدیکی مظهر چشمه، حوضچه ای به شکل دایره و به قطر 3 متر بنا شده است. از اب این چشمه برای استحمام استفاده می شود و در ردیف آب های گوگردی با کاتیون ها و آنیون های مختلف گروم است. دسترسی به چشمه سوم نیز از طریق جاده فرعی منشعب از جاده بندرعباس – سیرجان امکان پذیر است .از بندرعباس تا دوراهی خورگو 30 کیلومتر و از دوراهی تا مظهر چشمه در حدود 20 کیلومتر فاصله است. در کنار مظهر چشمه حوضچه ای جهت استحمام وجود دارد و اب چشمه در ردیف آب های گوگردی با کاتیون ها و انیون های مختلف گروم است .
چشمه آبگرم سرخان : این چشمه در مسیر جاده فرعی خورگو - سرخان منشعب از جاده بندرعباس – سیرجان قرار دارد. فاصله چشمه تا روستای سرخان در حدود یک کیلومتر است. عامل تشکیل چشمه تکنونیک صفحه ای است و آب آن از شکاف سنگ های شیلی از زمین خارج می شود. آب این چشمه در ردیف آب های گوگردی با کاتیون و آنیون های مختلف گرم است .
http://nomadictourism.blogfa.com/post-42.aspx